Antalya’da Psikolog Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?

Bir psikoloğa başvurmaya karar vermek başlı başına değerli bir adımdır. Peki Antalya gibi seçeneğin bol olduğu bir şehirde, size uygun psikoloğu nasıl seçersiniz? Aşağıdaki başlıklar, kararınızı daha bilinçli vermenize yardımcı olabilir.

Unvan ve eğitim

“Psikolog” unvanı, psikoloji lisans eğitimini tamamlamış kişiler tarafından kullanılır. Görüştüğünüz kişinin eğitim geçmişini, aldığı ekol eğitimlerini ve süpervizyon süreçlerini öğrenmek hakkınızdır. Şeffaf bir uzman, bu bilgileri paylaşmaktan çekinmez.

Psikolog, klinik psikolog ve psikolojik danışman gibi unvanlar farklı eğitim yollarını anlatır. Uzmanın hangi yaş grubuyla çalıştığı da önemlidir; örneğin çocuklarla oyun temelli çalışmak ya da çocuklara yönelik testleri uygulamak ayrıca eğitim gerektirir. Kendi eğitimlerimi ve çalışma alanlarımı hakkımda sayfasında paylaştım.

Çalışma yaklaşımı

Psikologlar farklı bilimsel yaklaşımlarla çalışır: bilişsel davranışçı yaklaşım, EMDR, çözüm odaklı yaklaşım, oyun temelli çalışma gibi. Tek bir “en iyi” yöntem yoktur; önemli olan, yöntemin sizin ihtiyacınıza uygun seçilmesidir. İlk görüşmede uzmana hangi yaklaşımla çalıştığını ve bunun sizin konunuzda nasıl bir yol izleyeceğini sorabilirsiniz.

Kiminle çalışıyor?

Bazı psikologlar daha çok yetişkinlerle, bazıları çocuk ve ergenlerle, bazıları çiftlerle çalışır. Çocuğunuz için destek arıyorsanız, çocuklarla düzenli çalışan ve aileyi de sürece katan birini seçmek önemlidir. Çocuklarla nasıl ilerlediğimi çocuk ve ergen danışmanlığı sayfasında anlattım. Kendiniz için destek arıyorsanız, yaşadığınız konuyla ilgili deneyimi olan birini tercih etmek size güven verebilir.

İlk görüşmedeki izlenim

İlk görüşme bir tanışmadır. Kendinizi güvende ve yargılanmamış hissetmeniz, sürecin en güçlü göstergelerinden biridir. Anlaşıldığınızı hissediyor ve süreç hakkında net bilgi alabiliyorsanız doğru yoldasınız demektir. İlk görüşmede genellikle şunlar konuşulur:

• Sizi görüşmeye getiren konu ve bunun ne zamandır sürdüğü
• Günlük yaşamınızın bu konudan nasıl etkilendiği
• Sürecin nasıl ilerleyebileceği, görüşme sıklığı ve süresi
• Gizlilik ilkeleri ve merak ettiğiniz diğer konular

Görüşmeden sonra kendinize “Burada rahatça konuşabildim mi?” diye sormanız iyi bir pusuladır. Bir iki görüşme sonra bile uyumsuzluk hissediyorsanız başka bir uzmana yönelmek de tamamen olağandır.

Dikkat edilmesi gereken işaretler

• Belirli bir sonuç ya da süre için kesin söz veren açıklamalar. Psikolojik süreçler kişiden kişiye değişir.
• Unvanını ve eğitimini açıkça paylaşmaktan kaçınmak
• Gizlilik konusunda belirsiz yanıtlar
• Sizi dinlemek yerine hızlıca etiketleyen ya da yargılayan bir tutum
• İlaç önerisinde bulunmak. Psikologlar ilaç yazmaz; ilaç değerlendirmesini psikiyatristler yapar.

Başvurmadan önce kendinize sorabileceğiniz sorular

Bir uzmana yazmadan önce kendi beklentilerinizi biraz netleştirmek seçimi kolaylaştırır. Şu sorular yardımcı olabilir:

• Hangi konuda destek almak istiyorum? Kendim için mi, çocuğum için mi, ilişkim için mi?
• Bir kadın ya da erkek uzmanla konuşmak benim için fark eder mi?
• Yüz yüze mi, online mı görüşmek bana daha uygun?
• Haftanın hangi gün ve saatlerinde düzenli olarak ayırabilirim?
• Daha yapılandırılmış, ödevli bir çalışma mı, yoksa daha serbest bir konuşma alanı mı istiyorum?

Bu soruların kesin cevapları olmak zorunda değil. Ama aklınızda olmaları, ilk görüşmede neyi sormak istediğinizi bilmenizi sağlar.

İlk iletişimde neler sorulabilir?

Randevu almadan önce kısa bir telefon görüşmesi ya da mesajlaşma, size çok şey anlatabilir. Uzmanın sizin konunuzda çalışıp çalışmadığını, görüşmelerin ne kadar sürdüğünü, hangi sıklıkla yapıldığını ve randevu iptali gibi pratik kuralları sorabilirsiniz. Bu ilk temasta size acele ettirilmemesi, sorularınızın sabırla yanıtlanması ve gizlilik konusunun açıkça konuşulması iyi işaretlerdir. Sorulara net yanıt alamıyorsanız ya da kendinizi baskı altında hissediyorsanız, karar vermeden önce başka seçeneklere de bakmak yerinde olur.

Gizlilik ve etik ilkeler

Görüşmelerde paylaştıklarınız, meslek etiği ve KVKK kapsamında gizli tutulur. Gizliliğin nasıl korunduğunu sormaktan çekinmeyin; bu, güvenli bir çalışma ilişkisinin temelidir.

Gizliliğin yasal ve etik sınırları da vardır. Örneğin kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı ciddi tehlikedeyse ya da bir çocuğun güvenliği söz konusuysa, uzmanın bazı adımlar atması gerekebilir. İyi bir uzman bu sınırları en başta açıkça anlatır. Çocuk ve ergenlerle çalışırken ailenin neyi bileceği, neyin gencin kendisine ait kalacağı da ilk görüşmelerde konuşulmalıdır.

Ulaşılabilirlik ve süreklilik

Düzenli görüşmeler sürecin etkisini artırır. Ofisin konumu, görüşme saatleri ve gerektiğinde online görüşme seçeneği; sürdürülebilir bir çalışma için pratik ama önemli ayrıntılardır. Antalya’da trafik ve mesafeler düşünüldüğünde, merkezi bir konumda olmak ya da yoğun haftalarda online görüşme yapabilmek düzenli devam etmeyi kolaylaştırabilir.

Yüz yüze mi, online mı?

İki seçeneğin de kendine göre avantajları vardır. Yüz yüze görüşme, özellikle küçük çocuklarla oyun ve resim gibi araçlar kullanıldığında ya da evde mahremiyet sağlamak zor olduğunda daha uygun olabilir. Online görüşme ise yoğun çalışan, sık seyahat eden ya da evden çıkmakta zorlandığı bir dönemden geçen kişiler için sürekliliği korur. Bazı kişiler ikisini birlikte kullanır: ilk görüşmeleri yüz yüze yapıp sonra gerektiğinde online devam eder. Önemli olan, sizin için sürdürülebilir olan düzeni bulmaktır.

Süreç genellikle nasıl ilerler?

İlk bir iki görüşme tanışma ve değerlendirme için ayrılır. Bu aşamada sizi zorlayan konular, hayatınızın genel düzeni ve süreçten beklentileriniz konuşulur. Ardından birlikte belirlenen hedefler doğrultusunda düzenli görüşmeler başlar. Belirli aralıklarla neyin değiştiği, neyin hâlâ zorladığı birlikte gözden geçirilir. Sürecin ne kadar süreceği kişiye ve konuya göre değişir; bu yüzden en baştan kesin bir süre söylemek yerine, ilerlemeyi birlikte takip etmek daha doğrudur.

Gündelik bir örnek

Bir anne düşünelim: dokuz yaşındaki çocuğu son aylarda okula gitmek istemiyor ve anne destek arıyor. İnternette çok sayıda isim görüyor, kafası karışıyor. Bu durumda önce çocuklarla çalışan uzmanları ayırmak, sonra onların yaklaşımlarına ve aileyi sürece nasıl kattıklarına bakmak işini kolaylaştırır. Telefonda kısaca ilk görüşmenin nasıl geçeceğini sormak, hem anneye hem de çocuğa hazırlanma fırsatı verir.

Çocuğa görüşmeyi anlatırken de dürüst ve sade olmak önemlidir. “Seni doktora götürüyoruz” ya da “yaramazlık yaptığın için gidiyoruz” gibi ifadeler yerine, “Duygular hakkında konuşan, oyun oynayan biriyle tanışacağız” demek çocuğun kendini daha rahat hissetmesini sağlar. İlk görüşmede genellikle önce ebeveynlerle konuşulur; çocuğun geçmişi, gelişimi ve son dönemde yaşananlar birlikte ele alınır.

Hangi durumlarda bir psikoloğa başvurmanın iyi gelebileceğinden emin değilseniz psikoloğa ne zaman gitmeli yazısı size yol gösterebilir.

İlgili çalışma alanı: Bireysel & Yetişkin Danışmanlığı sayfamı inceleyebilir, randevu için benimle iletişime geçebilirsiniz.